Jesień w ogrodzie: Co zrobić z opadłymi liśćmi?

3 listopada 2016 | 126

Zgrabić liście, przekopać grządki, oczyścić oczko wodne, skosić trawnik, przygotować narzędzia do zimowej przerwy. W jesiennym ogrodzie nie można narzekać na nudę i brak zajęcia. Choć spadające liście z drzew i krzewów tworzą w ogrodzie „kolorowy dywan”, to i tak należy usuwać/grabić liście z trawników, chodników i ścieżek ogrodowych.

Warto jesienne liście wykorzystać pożytecznie, bo stanowią one kopalnie pomysłów na ekologiczne i kreatywne ich wykorzystanie. Sprawdź jak najefektowniej zbierać opadłe liście, gdzie je składować oraz czy wolno je palić.

opadle-liscie

Jeśli jesień jest wilgotna z niewielką ilością dni słonecznych, wówczas skazani jesteśmy na grabienie liści i zbieranie ich do dużych pojemników. Sprawa jest prostsza, podczas suchej pogody. Wówczas możemy wspomóc sobie sprzętem zmechanizowanym, który pomorze nam znacznie szybciej uporać się z problemem liści w naszym ogrodzi.

Należy pamiętać że temperatura, opady deszczu czy nawet prędkość wiatru mają wpływ na to kiedy zaczną opadać liście z drzew.

Narzędzia które pomogą nam przy pracy z liśćmi

W małych ogrodach do grabienia liści najlepiej sprawdzą się miotłograbie, czyli grabie z plastiku lub metalu, które mają wachlarzowo ułożone zęby o płasko zakończonych kolcach. Często takie grabie posiadają regulowany rozstaw zębów, co umożliwia dopasowanie ich szerokości do powierzchni grabienia.

Zastosowanie odkurzacza do liści najlepiej sprawdza się wtedy, gdy posiadamy duży ogród i sporo drzew i krzewów liściastych. Zbieranie liści  jest wówczas szybsze i o wiele mniej męczące niż mozolne grabienie. Odkurzacze nie dość że zebrane liście wciągają do specjalnego pojemnika, to również (droższe modele) mogą być wyposażone w funkcje rozdrabniania liści.

Usuwanie opadłych liści

liscie-na-trawnikuDo sprzątania ogrodu zbieramy się wtedy, gdy liście są podsuszone. Nie robimy tego gdy liście są mokre od deszczu czy porannej rosy ponieważ zgarnia się je o wiele gorzej i są dużo cięższe. Ponadto wilgotne liście są śliskie i mogą powodować poślizgnięcia, dlatego musimy szczególnie zadbać o ich usuwanie z chodników i ścieżek.

Pamiętać także należy że właściciele domków jednorodzinnych prawnie zobowiązani są do uprzątania chodników położonych wzdłuż ich posesji. Nawet gdy drzewo nie rośnie na posesji. Za zaniedbanie obowiązku grozi mandat w wysokości od 100 do 500 złotych. Wyjątek stanowi chodnik na którym jest dopuszczony płatny postój lub parkowanie pojazdów samochodowych. Wtedy za porządek odpowiadają służby miejskie.

Porządkując ogród nie należy zapominać o dokładnym oczyszczeniu rynien, ponieważ pozostawione liście znacznie mogą utrudnić odprowadzanie wody. Nie należy także zwlekać z uporządkowaniu liści na trawniku ponieważ mogą powodować gnicie darni i prowadzić do pojawienia się pleśni śniegowej lub innych chorób grzybowy.

Wykorzystywanie opadłych liści

Liście są częścią ekosystemu i zawierają cenny potencjał. Nie musimy ich wyrzucać. Zgrabionymi liśćmi pochodzącymi ze zdrowych roślin można zabezpieczyć na zimę rośliny mało odporne na mróz. Ich warstwa stanowić będzie dodatkową ochronę systemu korzeniowego  nie tylko przed mrozem ale także przed przesuszeniem, a nadziemne części roślin w jakimś stopniu zabezpieczą ją przed wysuszającym wiatrem. Dodatkowo rozkładające się liście użyźnią glebę, wzbogacając ją w próchnice oraz azot, potas, fosfor, wapń, magnez i inne składniki.

Co rocznym problemem jest zagospodarowanie opadłych z drzew liści. Najprostszym sposobem ich wykorzystania jest kompostowanie. Zagrabione liście mogą być dodatkiem do pryzmy bądź też kompostowane oddzielnie. Tempo rozkładu rośliny uzależnione jest od gatunku drzewa, z którego pochodzą, a w szczególności od zawartości w nich garbników i wosków. Duża ilość tych substancji utrudnia proces mineralizacji.

Ziemia liściowa

Ziemię liściową uzyskujemy na skutek samoistnego przekompostowania zdrowych liści drzew i krzewów. Przygotowuje się ją podobnie jak tradycyjny kompost. Różnica miedzy typowym kompostem a ziemią liściową wynika z zawartości składników odżywczych. Kompost posiada ich znacznie więcej, ponieważ powstał z odpadów organicznych bogatych w azot. Ziemia liściowa zaś to głównie związki węgla, które są budulcem blaszek liściowych. Do jej przygotowania należy używać liści, które zawierają mało garbników np. liści buka, brzozy, leszczyny, lipy, klonu, topoli oraz liści drzew owocowych (jeśli nie są porażone przez choroby i szkodniki). Nie należy natomiast używać liści dębu, olchy, orzecha włoskiego, ponieważ zawierają bardzo dużo garbników, które hamują wzrost roślin. Na ziemię liściową nie nadają się także liście porażone przez choroby i zaatakowane przez szkodniki, np. liście kasztanowców, w których znajdują się larwy powszechnie w Polsce występującego szkodnika – szrotówkakasztanowcowiaczka.

Przygotowując ziemię liściową musimy uzbroić się w cierpliwość ponieważ proces przygotowania ziemi jest czasochłonny.

Palenie liści

Ustawa o odpadach, która weszła w życie 23 stycznia 2013 roku mówi, że  „dopuszcza się spalanie zgromadzonych pozostałości roślinnych poza instalacjami i urządzeniami, chyba że są one objęte obowiązkiem selektywnego zbierania” (art. 31 ust. 7), jednak w przypadku palenia resztek roślinnych każda gmina może mieć odrębne przepisy – w wielu gminach spalanie liści jest całkowicie zabronione.

Więc zanim zaczniesz spalać resztki roślinne zapoznaj się z prawem, jakie obowiązuje w swojej gminie. W przeciwnym razie możesz być narażony na wizytę straży miejskiej, policji, a nawet straży pożarnej oraz grzywnę lub mandat. Możemy też trafić do aresztu, a w najgorszym wypadku nasza sprawa może skończyć się w sądzie (zgodnie z przepisami Kodeksu Cywilnego i Kodeksu Wykroczeń, które dotyczą między innymi zakłócaniu porządku np. przez zadymianie oraz możliwości spowodowania pożaru).

Jeśli jednak zdecydujemy się na palenie liści, nie pozbywajmy się popiołu: zawiera on wiele cennych składników, a po wymieszaniu z kompostem może być wykorzystywany jako nawóz o odczynie lekko zasadowym.

Ponadto palenie porażonych przez choroby i szkodniki liści i resztek roślinnych to jeden z lepszych sposobów na ograniczenie i wyeliminowanie groźnych patogenów z naszego ogrodu.

Warto wiedzieć że jeśli nadmiar liści przekroczy nasze możliwości ich wykorzystania, m.in kompostowania, warto sprawdzić, czy nasza gmina prowadzi odbiór odpadów zielonych i liści. W wielu miastach i wsiach praktykowany jest odbiór bezpośredni z posesji lub dowóz na wskazane miejsce przez właściwy urząd.

Pamiętajmy!

W dzikich zakątkach ogrodu zostawmy małą stertę liści. Znajdą tam schronienie pożyteczne zwierzęta, które zapadają w sen zimowy, np. jeże żywiące się ślimakami i owadami.

The Growroom czyli sferyczny ogród od IKEA
Encyklopedia roślin
  • Oświetlenie ogrodu w sezonie jesienno-zimowym
  • Przegląd kosiarki przed sezonem